उत्तर:

बिना थिङद्वारा लिखित ‘आयाम’ संस्मरणात्मक कथा हो । कथाको केन्द्रमा याङ्जीको जीवन रहेको छ । कथामा वर्तमानको एउटा दिनलाई आधार बनाएर याङ्जीले विगतका विभिन्न घटना तथा अनुभवहरू सम्झँदै आफ्नो जीवनका अनेक पक्षहरूलाई प्रस्तुत गरेकी छ ।

कथा याङ्जीको कार्यालयको परिवेशबाट सुरु हुन्छ । कार्यालयमा आउने क्रममा उसलाई आमाले आफ्नो जन्मदिनका लागि मिठा खानेकुरा तयार पार्ने भएकाले चाँडै घर आउन भनेको कुरा याद हुन्छ । यही स्मरणसँगै आमाको माया, स्नेह र आफूलाई दिइएको हौसला पनि उसको मनमा आउँछ ।

याङ्जी २५ वर्षकी हुँदा घरबाट बाहिर ननिस्कने र विभिन्न चिन्तामा डुबिरहने अवस्थामा थिई । आमाले उसलाई जीवनमा केही गर्न र जागिर खान प्रेरित गरेकी थिइन् । आमाकै सल्लाहअनुसार ऊ एउटा कार्यालयमा अन्तर्वार्ताका लागि पुगेकी थिई । त्यहाँका प्रबन्धक सुरज कुमारलाई देख्दा उसलाई कमलको सम्झना आउँछ । त्यही दिन ऊ सहप्रबन्धकको पदमा छनोट भएकी थिई ।

कार्यालयमा काम गर्न थालेपछि याङ्जीले रोजगारीको खोजीमा कार्यालय आउने विभिन्न मानिसहरूलाई सम्झन्छे । उक्त कार्यालयले विशेष गरी घरेलु कामदार उपलब्ध गराउने काम गर्दथ्यो । यही क्रममा शान्तमाया पनि काम खोज्दै त्यहाँ आएकी थिइन् । याङ्जीले उनलाई काम मिलाइदिएकी थिई । त्यसको एक वर्षपछि शान्तमायाले आफ्नो विवाह भएको खबर सुनाइन् ।

शान्तमायाको दोस्रो विवाहपछि उनको अनुहारमा देखिएको नयाँ चमक र खुसीले याङ्जीलाई पनि प्रभावित बनायो । शान्तमायाको परिवर्तनले याङ्जीलाई आफ्नो जीवनमा पनि वैवाहिक सुखको सम्भावनाबारे सोच्न प्रेरित गर्‍यो । यसैबीच याङ्जी र सुरज कुमारबीच प्रेमसम्बन्ध विकसित हुन्छ ।

आफ्नो जन्मदिनमा याङ्जी सुरजसँग डिनर गर्न जान्छे । सुरजले विवाहका विषयमा आमासँग खुलेर कुरा गर्न आग्रह गरेपछि याङ्जीले आफू प्रेममा परेको र सुरजसँग विवाह गर्न चाहेको कुरा आमालाई बताउँछे ।

कथाको अन्त्यमा पाठकका लागि महत्त्वपूर्ण तथ्य खुल्छ । याङ्जीले ‘आमा’ भनेर सम्बोधन गर्दै आएकी महिला वास्तवमा उसकी सासूआमा हुन्छिन् । सासूआमाले याङ्जीलाई बुहारीको सीमित भूमिकामा नराखी आफ्नै छोरीसरह माया गरेकी हुन्छिन् । उनले याङ्जीको विवाह गर्ने निर्णयलाई स्वीकार गर्छिन्, तर विवाहपछि पनि यही घरमा सँगै बस्नुपर्ने सर्त राख्छिन् ।

यसरी कथाले सासू–बुहारीबीचको सम्बन्ध सधैँ कटु वा विवादपूर्ण हुनुपर्छ भन्ने धारणाको विपरीत माया, विश्वास र मातृत्वमा आधारित आत्मीय सम्बन्ध सम्भव हुन्छ भन्ने देखाएको छ । साथै, विधवा महिलाले पनि आफ्नो जीवनमा पुनः वैवाहिक सुख प्राप्त गर्न सक्ने विचारलाई कथाले सकारात्मक रूपमा प्रस्तुत गरेको छ ।

उत्तर:

बिना थिङको ‘आयाम’ संस्मरणात्मक कथा हो । कथाकी प्रमुख पात्र याङ्जीले आफ्नो जीवनका विभिन्न घटना र अनुभवहरू सम्झने क्रममा कथाको विषयवस्तु अगाडि बढाउँछे ।

कथाको प्रमुख केन्द्र वैवाहिक जीवनको आवश्यकता, त्यसबाट प्राप्त हुने खुसी तथा पारिवारिक सम्बन्धको आत्मीयता हो । विशेषगरी सासू–बुहारीबीचको सम्बन्धलाई कथाले फरक दृष्टिकोणबाट प्रस्तुत गरेको छ । यहाँ सासूले बुहारीमाथि अधिकार मात्र जमाउने नभई आमाले छोरीलाई गरेजस्तै माया र संरक्षण प्रदान गरेकी छन् ।

याङ्जी आफ्नो विगतको पीडाका कारण एकान्तप्रिय र चिन्तित बनेकी थिई । उसकी सासूआमाले भने उसलाई निष्क्रिय भएर बस्न नदिई जागिरतर्फ अघि बढ्न प्रेरित गर्छिन् । घरमा पनि उनी याङ्जीप्रति आत्मीय व्यवहार गर्छिन्, उसका लागि खाना बनाउँछिन् र उसको प्रतीक्षा गर्छिन् ।

कार्यालयमा काम गर्दा याङ्जी सुरज कुमारसँग प्रेममा पर्छे । जन्मदिनको दिन उनीहरू डिनरमा जान्छन् । पछि याङ्जीले आमासँग आफ्नो प्रेम र विवाहको इच्छाबारे बताउँछे । आमाले उसको निर्णयलाई सहजै स्वीकार गर्छिन् र विवाहपछि पनि सँगै बस्नुपर्ने सर्त राख्छिन् ।

यसरी कथाको मूल विषय वैवाहिक सुख, महिलाको पुनः विवाह, सासू–बुहारीबीचको आत्मीयता तथा पारिवारिक सम्बन्धमा माया र समझदारीको महत्त्व हो ।

उत्तर:

‘आयाम’ को सामाजिक परिवेश मुख्यतः सहरी जीवनसँग सम्बन्धित छ । कार्यालय, व्यस्त चोक, रेस्टुरेण्ट, स्कुटर, मोटरसाइकल तथा अग्ला भवनका प्रसङ्गले आधुनिक सहरी जीवनशैलीलाई देखाउँछन् ।

कथाले नेपाली समाजमा रहेको सासू–बुहारीको सम्बन्ध र विधवा महिलाको अवस्थालाई पनि केन्द्रमा ल्याएको छ । श्रीमान् गुमाएपछि महिलाले कसरी जीवन बिताउने भन्ने सामाजिक सोच तथा दोस्रो विवाहप्रतिको दृष्टिकोण कथाको महत्त्वपूर्ण पक्ष हो ।

याङ्जीकी सासूआमाको व्यवहार विशेष रूपमा सकारात्मक छ । उनले बुहारीलाई आफ्नै छोरीसरह व्यवहार गर्छिन् । याङ्जीले पनि आमाको भावनालाई महत्त्व दिएकी छे र आफ्नो प्रेमका विषयमा सुरुमा तुरुन्तै नभनी उचित समय पर्खेकी छे ।

सुरज कुमार समझदार तथा सज्जन पुरुषका रूपमा देखिन्छन् । उनले याङ्जीलाई आफ्नो सम्बन्धबारे आमासँग स्पष्ट रूपमा कुरा गर्न आग्रह गर्छन् । डाक्टर दम्पतीले पनि शान्तमायालाई कामको अवसर दिएर उदार सोच देखाएका छन् ।

यसरी कथामा सहरी जीवन, रोजगारीको आवश्यकता, महिलाको पुनर्विवाह, सकारात्मक पारिवारिक सम्बन्ध र सहयोगी सामाजिक सोचको परिवेश प्रस्तुत गरिएको छ ।

उत्तर:

कथाले मानिसको जीवनमा सकारात्मक सोच, पारिवारिक सहारा र वैवाहिक सम्बन्धबाट प्राप्त हुने सुखको महत्त्वलाई देखाएको छ । विगतको दुःखलाई मात्र सम्झेर जीवनभर पीडामा बस्नुभन्दा परिस्थितिअनुसार नयाँ जीवनको बाटो रोज्न सकिन्छ भन्ने विचार कथामा पाइन्छ ।

कथाका पात्रहरू प्रायः सकारात्मक र सहयोगी स्वभावका छन् । सासूआमाले बुहारीलाई छोरीसरह माया गर्छिन्, याङ्जीले आमाको भावनाको कदर गर्छे, सुरज कुमारले जिम्मेवार व्यवहार गर्छन् र डाक्टर दम्पतीले शान्तमायालाई सहयोग गर्छन् ।

कथाले सासू–बुहारीबीच प्रेम र समझदारी कायम भयो भने उनीहरू आमा–छोरीजस्तो बन्न सक्छन् भन्ने सन्देश दिन्छ । साथै, महिलालाई पनि आफ्नो जीवनमा पुनः वैवाहिक सुख खोज्ने अधिकार हुन्छ भन्ने सकारात्मक दृष्टिकोण प्रस्तुत गरिएको छ ।

उत्तर:

‘आयाम’ मा प्रस्तुत सासू–बुहारी सम्बन्ध नेपाली समाजमा प्रचलित सामान्य धारणाभन्दा निकै फरक छ । याङ्जीकी सासूआमाले बुहारीलाई परिवारको सदस्यका रूपमा मात्र होइन, आफ्नै छोरीको रूपमा स्वीकार गरेकी छन् ।

सासूले केवल आफ्नो अधिकार देखाउने सासूको भूमिका निर्वाह नगरी आमाको माया र व्यवहार प्रस्तुत गरेमा बुहारीले पनि उनलाई आमाको रूपमा सम्मान गर्न सक्छे । त्यसैगरी बुहारीले ‘उनी मेरी आमा होइनन्, त्यसैले मैले वास्ता गर्नुपर्दैन’ भन्ने भावना नराखेमा सासू–बुहारीबीचको दूरी घट्न सक्छ ।

कथाको अन्त्यसम्म आइपुग्दा मात्र याङ्जी र उसकी ‘आमा’ वास्तवमा सासू–बुहारी भएको कुरा खुल्छ । तर कथाका अधिकांश घटनामा उनीहरूको सम्बन्ध आमाछोरीको जस्तो देखिन्छ ।

सासूआमाले याङ्जीलाई जागिर गर्न प्रेरित गर्छिन् । जन्मदिनमा उसका लागि खानेकुरा बनाउँछिन् र घरमा पर्खन्छिन् । याङ्जी ढिलो आउँदा पनि उनलाई छोरीलाई जस्तै मायालु तरिकाले सम्झाउँछिन् ।

याङ्जीले सुरजसँग विवाह गर्ने कुरा बताउँदा पनि उनले विरोध गर्दिनन् । बरु विवाहपछि पनि सँगै बस्नुपर्ने सर्तसहित सम्बन्धलाई स्वीकार गर्छिन् । यसबाट उनको मनमा बुहारीप्रतिको गहिरो माया र मातृत्व रहेको स्पष्ट हुन्छ ।

त्यसैले कथाले सासू–बुहारीबीचको सम्बन्ध कटु हुनैपर्छ भन्ने सोचलाई अस्वीकार गर्दै माया, विश्वास, सम्मान र समझदारीका आधारमा त्यो सम्बन्ध आमा–छोरीको जस्तै न्यानो बन्न सक्छ भन्ने देखाएको छ ।

उत्तर:

प्रस्तुत भनाइ कक्षा १० को पाठ १६ अन्तर्गत रहेको बिना थिङद्वारा लिखित ‘आयाम’ कथाबाट लिइएको हो । यस भनाइमा याङ्जीले आफ्नो जीवनमा आमाले प्रदान गरेको प्रेरणा, सल्लाह र सहयोगलाई सम्झेकी छ ।

याङ्जीले आमा भनेर सम्बोधन गर्ने महिला वास्तवमा उसकी सासूआमा हुन् । उनीहरूको सम्बन्ध औपचारिक सासू–बुहारीको भन्दा धेरै नजिकको छ । याङ्जी आमासँगै बस्छे र आमाले उसको जीवनलाई सही दिशातर्फ लैजान निरन्तर सल्लाह दिन्छिन् ।

याङ्जीलाई जागिर गर्नुपर्छ भन्ने सोच पनि आमाकै प्रेरणाबाट आएको हो । आमाले उसलाई काम गर्न प्रोत्साहित गर्नुका साथै रोजगारीको अवसर खोज्न पनि सहयोग गरेकी थिइन् । उनी सरकारी कर्मचारी थिइन् ।

घरायसी जीवनमा पनि आमाले याङ्जीलाई अनावश्यक दबाब दिएकी थिइनन् । घरका कामहरू स्वाभाविक रूपमा बाँडिएका थिए । उनी बाहिरी रूपमा हँसिली र सुन्दर देखिन्थिन् भने उनको हृदय पनि त्यत्तिकै असल थियो ।

याङ्जीले आमालाई दुःखी देखेको घटना अत्यन्त कम थियो । कठिन परिस्थितिमा समेत उनले खुसी र उत्साह कायम राख्न सकेकी थिइन् । यही सकारात्मक जीवनशैली र प्रेरणादायी व्यवहारका कारण याङ्जीले उनलाई आफ्नो जीवनको उत्प्रेरणाको केन्द्रबिन्दु मानेकी हो ।

उत्तर:

प्रस्तुत भनाइ कक्षा १० को पाठ १६ अन्तर्गत पर्ने ‘आयाम’ कथासँग सम्बन्धित छ । यसले जीवनमा ठूलो उपलब्धि मात्र खुसीको कारण हुँदैन, कहिलेकाहीँ सामान्य घटना वा सानो प्रशंसाले पनि मानिसको मनलाई अत्यन्त आनन्दित बनाउन सक्छ भन्ने भाव व्यक्त गर्छ ।

याङ्जीले कार्यालयका प्रमुख सुरज कुमारले आफूलाई हरियो कुर्ता र टीका सुहाएको भनेर प्रशंसा गरेको प्रसङ्ग सम्झन्छे । सुरजको त्यो सामान्य भनाइ याङ्जीका लागि भने विशेष महत्त्वको बन्यो र उसको मनमा गहिरो खुसी पैदा भयो ।

याङ्जी विगतमा जीवनका पीडाका कारण आँसुमा डुबिरहने अवस्थामा थिई । काम गर्न थालेपछि उसले विस्तारै आफ्नो जीवनलाई नयाँ तरिकाले अघि बढाउन सिकेकी थिई । त्यसैगरी शान्तमायाको दोस्रो विवाहपछि उनको अनुहारमा देखिएको खुसीले पनि याङ्जीलाई प्रभावित गरेको थियो ।

शान्तमायाले ४५ वर्षे ड्राइभरसित विवाह गरेकी थिइन् । विवाहपछि उनको अनुहारमा पहिलेभन्दा बढी चमक र खुसी देखिन्थ्यो । आफूलाई मन पर्ने व्यक्तिबाट प्राप्त भएको सामान्य प्रशंसाले याङ्जीको मन हलुका बनाएको प्रसङ्गले सानो घटनाको ठूलो भावनात्मक प्रभाव देखाउँछ ।

त्यसैले मानिसको जीवनमा ठूलो परिवर्तन मात्र खुसीको स्रोत होइन । मन छुने एउटा सानो भनाइ, प्रशंसा वा घटना पनि मानिसका लागि अथाह खुसीको कारण बन्न सक्छ भन्ने आशय यस भनाइमा रहेको छ ।

उत्तर:

याङ्जीले विगतका घटनाहरू सम्झने क्रममा शान्तमायाको जीवनसँग आफ्नो जीवनको तुलना गरेकी छ । दुवै महिला प्रमुख पात्र भएकाले उनीहरूको जीवनमा धेरै समान पक्ष भेटिन्छन् ।

याङ्जी पढेलेखेकी महिला भएर रोजगारदाता कार्यालयमा काम गर्छे भने शान्तमाया अनपढ भएकीले अरूको घरमा घरेलु काम गर्छे । पेशा र सामाजिक अवस्थाको दृष्टिले उनीहरू फरक भए पनि दुवै विधवा महिला हुन् ।

शान्तमायाका साना छोराछोरी भएकाले उनीहरूलाई हुर्काउन तथा जीवन चलाउन काम गर्नु शान्तमायाको बाध्यता हो । याङ्जी भने आफ्नो जीवनमा आएको पीडा र मानसिक दुःखलाई भुल्न काममा लागेकी छ ।

दुवैले कम उमेरमै श्रीमान् गुमाएका छन् । श्रीमान् गुमाउनु दुवैका लागि सबैभन्दा ठूलो पीडा बनेको छ । श्रीमान् बिना जीवन बिताउँदा दुवैले बेचैनी र अभावको अनुभूति गरेका छन् ।

याङ्जीले आफ्नो दुःखबाट बाहिर निस्कने क्रममा दोस्रो विवाह गर्ने निर्णयमा पुग्छे । शान्तमायाले भने दोस्रो विवाह गरिसकेकी हुन्छिन् । यसरी दुवैको जीवनमा विधवापनको पीडा समान भए पनि त्यसबाट अघि बढ्ने अवस्था फरक रहेको छ ।

उत्तर:

‘आयाम’ संस्मरणात्मक कथा भएकाले याङ्जीले एक दिनका घटनाहरूसँग विगतका अनुभवहरू जोड्दै कथाको सामाजिक पक्ष प्रस्तुत गरेकी छ । कथामा वैवाहिक जीवनको आवश्यकता, विधवा महिलाको अवस्था, दोस्रो विवाह र सासू–बुहारी सम्बन्ध प्रमुख सामाजिक विषयका रूपमा आएका छन् ।

नेपाली समाजमा पुरुषले श्रीमती गुमाएपछि पुनः विवाह गर्नु सामान्य रूपमा स्वीकार गरिन्छ । तर महिलाले श्रीमान् गुमाएपछि भने जीवनभर एक्लै बस्नुपर्ने अपेक्षा गरिन्छ । कथाले यस्तो दोहोरो सामाजिक सोचलाई प्रश्न गरेको छ ।

श्रीमान् बितिसकेपछि उनी पुनः फर्केर आउने अवस्था हुँदैन । यस्तो अवस्थामा महिलाले आफ्ना सबै इच्छा र आकाङ्क्षालाई दबाएर मृतवत् जीवन बिताउनु उचित हुँदैन । दोस्रो विवाह गरेकै कारण पृथ्वी उल्टिने वा संसार समाप्त हुने होइन । त्यसैले महिलाले पनि आफ्नो जीवनमा नयाँ सुख खोज्न पाउनुपर्छ भन्ने विचार कथाले प्रस्तुत गरेको छ ।

कथाले सासू–बुहारी सम्बन्धलाई पनि सकारात्मक रूपमा हेरेको छ । सामान्यतः विवाद र मनमुटावसँग जोडिने यो सम्बन्ध आपसी माया, विश्वास र समझदारीबाट निकै मधुर बन्न सक्छ ।

मलाई कथाको यस्तो दृष्टिकोण मन परेको छ । महिलाले पनि आफ्नो जीवनका दुःखबाट माथि उठेर पुनः सुखी जीवन रोज्न पाउनुपर्छ । त्यसैगरी सासू–बुहारीले एकअर्कालाई सम्मान र माया गरेमा उनीहरूको सम्बन्ध आमा–छोरीजस्तै आत्मीय बन्न सक्छ ।

उत्तर:

समाजको विकास गर्नु छ भने महिलालाई सामाजिक काममा अघि सार्नु पर्दछ । “महिलाको सहभागिता नै विकासको चाबी हो” भन्ने हाम्रा हजुरबा यस समाजका प्रमुख सुधारक हुनुहुन्छ । उहाँलाई साथ दिन गाउँका मुखिया, तल्लाघरे काक्रा लगायत लाग्नु भएको थियो । एक दिन मैले बहिनीलाई तँ छोरीमान्छे यसो गर्न सक्दिनस् भनेको थिएँ; हजुरबाले मलाई राम ! यो तैंले के भनिस् ? भनेर झन्डै मार्नुभयो ।

शीर्षक : अकवर र बिरबल

उत्तर:

एक राज्यमा अकबर नामका न्यायप्रिय राजा थिए । उनी आफ्नो राज्यमा न्याय र शान्ति कायम राख्न विशेष ध्यान दिन्थे । अपराध गर्ने व्यक्तिलाई अपराधको प्रकृतिअनुसार दण्ड दिइन्थ्यो । उनका मन्त्री तथा सल्लाहकार बिरबल आफ्नो बुद्धिमत्ता र समस्यालाई चतुर तरिकाले समाधान गर्ने क्षमताका कारण प्रसिद्ध थिए ।

एक दिन एक धनी व्यापारी आफ्ना बहुमूल्य सामान चोरी भएको गुनासो लिएर राजाको दरबारमा पुग्यो । उसले आफ्नै सेवकहरूमध्ये कुनै एक जनाले चोरी गरेको शङ्का गर्‍यो । राजाका मानिसहरूले सेवकहरूलाई खोजी तथा सोधपुछ गरे पनि चोरको पहिचान हुन सकेन ।

त्यसपछि बिरबलले एउटा उपाय सोचे । उनले व्यापारीका सबै सेवकलाई आफ्नो सामु बोलाए र प्रत्येकलाई बराबर लम्बाइको एउटा–एउटा काठको लौरो दिए । त्यसपछि उनले घोषणा गरे कि उनीहरूमध्ये एक जना चोर छ र चोरको लौरो भोलिपल्ट दुई इन्च लामो हुने भएकाले त्यसबाट अपराधी पहिचान गरिनेछ ।

वास्तविक चोरले बिरबलको कुरा सुनेपछि आफू फस्ने डर मान्यो । रात परेपछि उसले आफ्नो लौरो दुई इन्च काटेर छोटो बनायो । उसको मूर्ख धारणा थियो कि भोलि चोरको लौरो दुई इन्च बढ्ने भएकाले आफूले अहिले दुई इन्च काटेपछि त्यो अरूको बराबर हुनेछ ।

भोलिपल्ट बिरबलले सबै सेवकका लौरा जाँच गरे । एक सेवकको लौरो अरूको भन्दा दुई इन्च छोटो भेटियो । यही असामान्य परिवर्तनबाट बिरबलले वास्तविक चोर पहिचान गरे ।

अन्ततः त्यस सेवकले आफ्नो अपराध स्वीकार गर्‍यो । अकबरले अपराधअनुसार उसलाई उचित दण्ड दिए । यसरी बिरबलको बुद्धि र चतुर योजनाले चोरीको रहस्य समाधान भयो र राजदरबारमा न्याय कायम भयो ।

शीर्षक : बाँदर र हात्ती

उत्तर:

एउटा रमणीय पोखरीको छेउमा जामुनको ठूलो रूख थियो । त्यस रूखमा एउटा बाँदर बस्दथ्यो । जामुनको मौसममा रूखमा फल्ने मिठा जामुन खाएर उसले आफ्नो दिन बिताउने गर्थ्यो ।

एकदिन पोखरीको किनारमा उसले एउटा थाकेको र भोकाएको गोही देख्यो । गोहीको अवस्था देखेर बाँदरको मनमा दया जाग्यो । उसले रूखबाट केही पाकेका जामुन टिपेर गोहीलाई खान दियो । मिठा जामुन खाएपछि गोही खुसी भयो र बाँदरलाई धन्यवाद दियो ।

त्यसपछि उनीहरूबीच मित्रता गहिरिँदै गयो । गोहीले बाँदरबाट पाएका जामुन आफ्नी श्रीमतीका लागि पनि घर लैजान थाल्यो । जामुनको स्वाद उसकी श्रीमतीलाई पनि अत्यन्त मन पर्‍यो । तर उनी स्वभावले दुष्ट थिइन् । उनले जामुन खाने बाँदरको मुटु झन् स्वादिलो होला भन्ने अनुमान गरिन् र श्रीमान्सँग बाँदरको मुटु ल्याइदिन जिद्दी गर्न थालिन् ।

गोहीलाई श्रीमतीको यस्तो माग मन परेको थिएन । तर उनको आग्रह अस्वीकार गर्न नसकेपछि उसले बाँदरलाई आफ्नो घरमा आउन निम्तो दियो । श्रीमतीले मीठो खाना बनाएको भन्दै उसलाई आफूसँगै जान आग्रह गर्‍यो ।

आफ्नो साथीले निम्तो दिएकोमा बाँदर खुसी भयो । ऊ गोहीसँगै घरतर्फ जान थाल्यो । तर पोखरीको बीचमा पुगेपछि गोहीले आफ्नो वास्तविक उद्देश्य बतायो । उसकी श्रीमतीले बाँदरको मुटु खान चाहेको कुरा सुनेपछि बाँदर डरायो ।

तर संकटमा पनि उसले आफ्नो बुद्धि गुमाएन । केही समय सोचेर उसले गोहीलाई भन्यो, “मेरो मुटु त म जामुनको रूखमै छोडेर आएको छु । मुटु नलिई म तिम्रो घर कसरी जान सक्छु र ? मलाई फेरि रूखसम्म पुर्‍याऊ, म मुटु लिएर आउँछु ।”

गोहीले बाँदरको कुरा सत्य ठान्यो र उसलाई फेरि जामुनको रूखसम्म पुर्‍यायो । रूख नजिक पुग्नेबित्तिकै बाँदर फुत्त रूखमाथि चढ्यो र सुरक्षित भयो ।

त्यसपछि बाँदरले गोहीलाई व्यङ्ग्य गर्दै भन्यो, “कसले आफ्नो मुटु झिकेर अन्तै राख्न सक्छ र ?”

आफ्नो मूर्खताका कारण साथी गुमाएपछि गोही निराश भयो । अन्ततः ऊ एक्लै र भोकै रहन बाध्य भयो ।