📖 पाठ ४ : यस्तो कहिल्यै नहोस्
कक्षा १० नेपाली
📚 शब्दभण्डार
१. दिइएका शब्द र तिनका अर्थबिच जोडा मिलाउनुहोस् :
| शब्द | अर्थ |
|---|---|
| सङ्कट | आपत्विपत् |
| विलाप | बिलौना |
| लोहोरो | सिलौटामा मसला आदि पिँध्न प्रयोग गरिने फलाम वा ढुङ्गाको लाम्चो वा गोलो उपकरण |
| शङ्का | सन्देह |
| अपरिचित | चिनजान नभएको |
| सातो | होस |
२. दिइएको अनुच्छेदबाट तीन–तीनओटा लघुतावाची र समूहवाची शब्द पहिचान गर्नुहोस् :
| वर्ग | शब्दहरू |
|---|---|
| लघुतावाची शब्द | सितो, कोसो, थोपो, दाना |
| समूहवाची शब्द | ताँती, घार, बथान, घारी |
३. पाँच–पाँचओटा लघुतावाची र समूहवाची शब्द पर्ने गरी अनुच्छेद लेख्नुहोस् :
वनभोज
उत्तर :
शनिबार बिहान हामी साथीहरूको एक हुल वनभोजका लागि नजिकैको हरियाली ठाउँतिर लाग्यौँ । बाटोमा सवारीसाधनको ताँती देखिन्थ्यो । वनभोज गर्ने स्थानमा मानिसहरूको बथान जस्तै जमघट थियो र छेउको बाँसको घारी निकै आकर्षक देखिन्थ्यो । हामीले एउटा टुका रोटी र कोसो केरासँगै खायौँ । साथीले कुकुरलाई मासुको चोक्टो दियो । त्यहाँ रुखमा अरिङ्गालको गोलो पनि देखियो । मैले त्यो त्यान्द्रो साग र अचारको पित्को स्वाद लिएँ । सबैजना रमाइलो गर्दै दिन बिताएर साँझ घर फर्कियौँ ।
४. दिइएका पद तथा पदावलीलाई अर्थ खुल्ने गरी वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस् :
| पद/पदावली | वाक्यमा प्रयोग |
|---|---|
| हरे ! | हरे ! अचानक आएको पहिरोले गाउँका धेरै घरमा क्षति पुर्याएछ । |
| सञ्जाल | आजकल सामाजिक सञ्जालबाट देश–विदेशका समाचार तुरुन्त थाहा पाउन सकिन्छ । |
| विवरण | विद्यालयले मागेको खर्चको विवरण मैले कापीमा टिपेर राखेको छु । |
| सुइँकुच्चा ठोक्नु | प्रहरी आएको थाहा पाएपछि चोर त्यहाँबाट सुइँकुच्चा ठोकेर भागेछ । |
| हुने हार दैव नटार | धेरै प्रयास गरे पनि अन्ततः हुने हार दैव नटार भनेझैँ परिणाम स्वीकार गर्नुपर्यो । |
| लोभले लाभ लाभले विलाप | छिटो धेरै पैसा कमाउने लोभमा लगानी गर्दा भएको रकमसमेत गुम्यो, लोभले लाभ लाभले विलाप भनेको यही हो । |
🧠 बोध र अभिव्यक्ति
१. दिइएका शब्दको शुद्ध उच्चारण गर्नुहोस् :
झल्यास्स, गज्जब, शत्रु, खुरुखुरु, बुद्धि, अत्तोपत्तो, पन्जा, दूरसञ्चार, आश्वस्त
२. ‘यस्तो कहिल्यै नहोस्’ मनोवाद हाउभाउसहित सस्वरवाचन गर्नुहोस् ।
उत्तर :
मनोवादलाई पात्रको भाव, हाउभाउ, आवाजको उतारचढाव र उचित विरामलाई ध्यानमा राखी प्रभावकारी ढङ्गले सस्वरवाचन गर्नुपर्छ ।
३. दिइएका प्रश्नको उत्तर भन्नुहोस् :
(क) ‘यस्तो कहिल्यै नहोस्’ मनोवाद कुन पात्रको घटनासँग सम्बन्धित छ ?
=> उत्तर: ‘यस्तो कहिल्यै नहोस्’ मनोवाद शुकमान पात्रले भोगेको घटनासँग सम्बन्धित छ ।
(ख) मनोवादमा ‘नगद पुरस्कारसहित बधाई दिएको सन्देश’ भन्दा अगाडि र पछाडि कुन कुन प्रसङ्ग आएका छन् ?
=> उत्तर: उक्त सन्देशको अगाडि र पछाडि सामाजिक सञ्जाल तथा साइबर अपराधसँग सम्बन्धित प्रसङ्गहरू प्रस्तुत भएका छन् ।
(ग) पत्रिका मनमनै पढेको वर्णन मनोवादको कुन अनुच्छेदमा छ ?
=> उत्तर: पत्रिका मनमनै पढेको प्रसङ्ग मनोवादको पाँचौँ अनुच्छेदमा रहेको छ ।
(घ) मनोवादमा कुन पुरुषीय कथनशैली उपयोग गरिएको छ ?
=> उत्तर: यस मनोवादमा प्रथम पुरुषीय कथनशैली प्रयोग गरिएको छ ।
✍️ ४. दिइएको मनोवादको अंश पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् :
मनोवादको अंश :
लौ हेर त, १२ पो बजिसकेछ ! (घडी हेर्दै) अब त निदाउनुपर्यो। ‘हुने हार दैव नटार’ भन्छन् । पाँच लाख डुब्यो भनेर अब मैले त्यसैमा चिन्ता लिएर मेरो ज्यान सुकाउनुभन्दा आत्मविश्वासका ऊर्जाले ज्यान बचाउनतिर लाग्नुपर्छ । दुई वर्ष अरबको खाडीमा बसेर कमाएको धन गोलखाडीमा गयो त के गर्ने ? आफ्नै बुद्धिले गयो । मरुभूमिमा पसिना बगाएर कमाएको त्यो मेरो धन झुक्याएर लाने त्यस्ता दुष्टलाई भगवान्ले पनि सजाय त देलान् नि ! हे भगवान् । (अलि ढुक्क हुँदै निदाउनका लागि आँखा चिम्म गर्छन्) खै भगवान्ले पनि के गर्नु र आफ्नै बुद्धि बिग्रेपछि । (दाहिनेतिर कोल्टो फर्केर हातका पन्जालाई टाउकाको सिरानी बनाएर सुत्छन्) । अँ, अस्ति एउटा समाचार पढेको थिएँ । साइबर अपराधका बारेमा लेखेको थियो । ‘कोही जानी नजानी यस्तो संसारमा पसेका छन्, फसेका छन्, त्यसबाट उम्किने उपाय खोज्छन् र त्यस्तामा अरू पनि कोही नफसोस् भन्ने चाहन्छन् भने नेपाल प्रहरीको साइबर अपराध शाखामा तुरुन्त सम्पर्क गर्नू’ भनी त्यसमा पनि लेखेको थियो । (अलि आश्वस्त हुँदै) म त फर्मों फसें, मेरो पैसा त डुब्यो डुब्यो ! अब अरू कोही पनि नफसुन् र नडुबुन् भन्नका लागि अब साइबर अपराध शाखामा जान्छु ।
(क) मनोवादको अंशमा पात्र निदाउन नसक्नुको कारण के हो ?
उत्तर :
पात्रले अरबको खाडीमा दुई वर्षसम्म कठोर परिश्रम गरेर जम्मा गरेको पाँच लाख रुपैयाँ गुमाएको थियो । आफ्नो मेहनतको कमाइ यसरी नष्ट भएपछि उत्पन्न भएको चिन्ता र पछुतोका कारण उसको मन अशान्त भएको हो, त्यसैले ऊ सहज रूपमा निदाउन सकेन ।
(ख) पात्रले कहाँ गएर धन कमाएको थियो ?
उत्तर :
पात्रले अरबको खाडीमा गएर धन कमाएको थियो ।
(ग) पात्रले समाचारमा के कुरा पढेको थियो ?
=> उत्तर: पात्रले पत्रिकामा साइबर अपराधसँग सम्बन्धित जानकारी तथा त्यसबाट पीडित व्यक्तिले नेपाल प्रहरीको साइबर अपराध शाखामा सम्पर्क गर्नुपर्ने कुरा पढेको थियो ।
(घ) पात्रले समाचारमा पढेका कुरा व्यवहारमा उतार्न नसक्दा कस्ता समस्या भोग्नुपर्यो, लेख्नुहोस् ।
=> उत्तर: समाचारमा दिइएको साइबर अपराधसम्बन्धी चेतावनीलाई व्यवहारमा नअपनाउँदा पात्र ठगीको जालमा पर्यो र आफ्नो मेहनतबाट कमाएको पैसा गुमाउनुपर्यो ।
📝 ५. ‘यस्तो कहिल्यै नहोस्’ मनोवादका पात्रले मनमा खेलाएका मुख्य–मुख्य घटना टिपोट गर्नुहोस् ।
उत्तर :
- •सामाजिक सञ्जालका कारण मानिसको जीवनमा जटिलता थपिनु र विभिन्न समस्यामा पर्नु ।
- •मोबाइलमार्फत साइबर संसारमा प्रवेश गर्दा पर्याप्त सावधानी नअपनाएकोमा पश्चात्ताप हुनु ।
- •सामाजिक सञ्जालको सुरक्षित प्रयोग तथा साइबर सचेतनासम्बन्धी कक्षामा बसे पनि सिकेका कुरा व्यवहारमा लागू गर्न नसकेकोमा दुःख लाग्नु ।
- •सामाजिक सञ्जालको गलत प्रयोगबाट उत्पन्न भएका विभिन्न समस्याहरू सम्झनु ।
- •मोबाइल प्रविधिका उपयोगी तथा हानिकारक दुवै पक्षबारे विचार गर्नु ।
- •२५ लाख रुपैयाँ पाउने प्रलोभनमा परेर ठगीको जालमा फसेकोमा पछुताउनु ।
- •काकाकी छोरी पानमती पनि झुटो जालमा परेको घटना सम्झनु ।
- •अरबको खाडीमा दुई वर्ष बसेर कमाएको धन गुमेपछि राति निदाउन नसक्नु ।
- •साइबर अपराधबाट बच्ने तथा पीडित भएपछि अपनाउनुपर्ने उपाय सम्झनु ।
- •आफूजस्तै अरू मानिस पनि साइबर ठगीको सिकार नहोऊन् भन्ने चाहना राख्नु ।
💡 ६. ‘यस्तो कहिल्यै नहोस्’ मनोवादबाट कस्तो सन्देश पाइन्छ, लेख्नुहोस् ।
उत्तर :
‘यस्तो कहिल्यै नहोस्’ वर्तमान समयको सामाजिक तथा प्राविधिक समस्यालाई केन्द्रमा राखिएको मनोवाद हो । सामाजिक सञ्जालबाट आएको झुटो सन्देशमा विश्वास गर्दा शुकमान ठगीमा परेको घटनामार्फत लेखकले प्रविधिको प्रयोगमा आवश्यक सावधानी अपनाउन सचेत गराएका छन् ।
मोबाइल, इन्टरनेट र सामाजिक सञ्जालको विवेकपूर्ण प्रयोगले दैनिक जीवनलाई धेरै सहज बनाउन सक्छ । तर यसको गलत वा असावधान प्रयोगले आर्थिक तथा व्यक्तिगत क्षति पुर्याउन सक्छ । त्यसैले सामाजिक सञ्जाल, कम्प्युटर, ल्यापटप तथा मोबाइलमा प्रयोग हुने पासवर्ड अरूलाई दिनु हुँदैन र समय–समयमा पासवर्ड परिवर्तन गरिरहनुपर्छ ।
अपरिचित व्यक्ति वा संस्थाबाट आएका इमेल तथा सन्देशलाई जथाभावी खोल्नु हुँदैन । इमेल प्रयोग गरिसकेपछि साइन आउट वा लग आउट गर्नुपर्छ । सामाजिक सञ्जाल वा इमेलमार्फत आउने आकर्षक उपहार, पुरस्कार तथा चिट्ठाको प्रलोभनमा पर्नु हुँदैन । कुनै सन्देश शङ्कास्पद लागेमा सम्बन्धित प्रहरी कार्यालय वा साइबर अपराध शाखासँग सम्पर्क गर्नुपर्छ भन्ने महत्वपूर्ण चेतना यस मनोवादले दिन्छ ।
💭 ७. मनोवादमा उल्लेख भएको साइबर अपराधको प्रसङ्ग पढेपछि तपाईंले कस्तो महसुस गर्नुभयो, उल्लेख गर्नुहोस् ।
उत्तर :
साइबर अपराधको प्रसङ्ग पढेपछि सामाजिक सञ्जाल चलाउँदा अझ बढी सतर्क रहनुपर्छ भन्ने अनुभूति भयो । शुकमानको घटनाले सामान्य देखिने एउटा सन्देश वा प्रलोभनले पनि ठूलो आर्थिक क्षति निम्त्याउन सक्ने कुरा स्पष्ट पार्छ । साइबर सुरक्षाबारे जानकारी हुँदाहुँदै पनि बेवास्ता गर्दा समस्या आउन सक्छ भन्ने पाठ यस घटनाबाट सिक्न सकिन्छ ।
यस प्रसङ्गले अपरिचित व्यक्तिको सन्देशमा तुरुन्त विश्वास नगर्ने, लोभलाग्दा प्रस्तावबाट टाढा रहने र शङ्का लाग्नेबित्तिकै सम्बन्धित निकायमा जानकारी गराउने बानी विकास गर्नुपर्छ भन्ने चेतना अझ बलियो बनायो ।
🎭 ८. दिइएका शीर्षकमा छोटो मनोवाद लेख्नुहोस् :
(क) नतिजा प्रकाशनको अगिल्लो दिन
पात्र : सुमित
स्थान : सुत्ने कोठा
समय : राति १०:०० बजे
उत्तर :
(सुमित ओछ्यानमा पल्टिएर घडी हेर्छ । उसको अनुहारमा उत्सुकता र चिन्ता दुवै देखिन्छ ।)
भोलि त SEE को नतिजा आउने दिन ! अहिलेदेखि नै मनमा कस्तो–कस्तो भइरहेको छ । मैले ट्युसन र कोचिङमा पनि समय दिएँ, घरमै बसेर पनि धेरै तयारी गरेँ । अब मेहनतअनुसारको परिणाम आउला कि नआउला ?
यदि नतिजा राम्रो आएन भने बाबाले विदेश, अझ विशेषगरी खाडी मुलुकतिर पठाउने कुरा गर्नुहुन्छ । तर म त यहाँ बसेरै आफ्नो भविष्य बनाउने सपना देखिरहेको छु । कम्तीमा A+ वा राम्रो B+ आए विज्ञान पढ्ने कि व्यवस्थापनतिर जाने भन्ने निर्णय गर्न सजिलो हुन्थ्यो ।
(केही बेर चुप लाग्छ ।)
तर एउटा परीक्षाको नतिजाले मात्रै मेरो सम्पूर्ण भविष्य निर्धारण गर्दैन । राम्रो परिणाम आयो भने खुसी हुन्छु, अपेक्षाअनुसार आएन भने पनि निराश भएर बस्नु हुँदैन । असफलताबाट सिकेर अझ मेहनत गर्नुपर्छ । भोलि जे परिणाम आए पनि म आफ्नो लक्ष्य छोड्ने छैन ।
(ढुक्क हुँदै किताब बन्द गर्छ र सुत्ने प्रयास गर्छ ।)
(ख) पुरस्कृत हुँदाको क्षण
पात्र : सुमित
स्थान : सुत्ने कोठा
समय : राति १०:०० बजे
उत्तर :
(सुमित हातमा प्रमाणपत्र लिएर खुसी हुँदै कोठामा प्रवेश गर्छ ।)
आजको दिन म कहिल्यै बिर्सन्नँ । जिल्ला स्तरीय वक्तृत्वकला प्रतियोगितामा मैले प्रथम भएर पुरस्कार पाएँ । हातमा प्रमाणपत्र समात्दा मेरो मेहनत सार्थक भएको अनुभूति भइरहेको छ ।
सुरुमा सबैको अगाडि उभिएर बोल्न मलाई निकै डर लाग्थ्यो । तर शिक्षकहरूले निरन्तर अभ्यास गराउनुभयो । अरूले कसरी बोल्छन् भनेर ध्यान दिएँ, आफ्नो पालो आउनुअघि उनीहरूको प्रस्तुति पनि नियालेँ । त्यसपछि Google र YouTube बाट पनि विषयसँग सम्बन्धित सामग्री खोजेर तयारी गरेँ ।
(प्रमाणपत्र हेर्दै मुस्कुराउँछ ।)
आज म पुरस्कृत हुँदा आमाको आँखामा आँसु आएको देखेँ । त्यो खुसीको आँसु थियो । उहाँको अनुहारको खुसीले मेरो मन झन् भरियो । यो सफलता मेरो मात्र होइन; मेरा शिक्षक, आमाबुबा र साथीहरूको पनि योगदान छ ।
अब पुरस्कार पाएँ भनेर रोकिनु हुँदैन । अझ राम्रो बोल्न, अझ धेरै सिक्न र आफ्नो कमजोरी सुधार्न निरन्तर अभ्यास गर्नुपर्छ । भोलि विद्यालयमा साथीहरूलाई मिठाई पनि खुवाउँछु । आजको सफलता मेरो यात्राको अन्त्य होइन, अझ राम्रो गर्नका लागि नयाँ सुरुवात हो ।
📢 ९. विज्ञापनसम्बन्धी अभ्यास
📌 नमुना विज्ञापन
“कम्प्युटर तालिमको सुवर्ण अवसर”
विगत पाँच वर्षदेखि कम्प्युटर तालिम दिँदै आएको यस ‘जनहित कम्प्युटर तालिम केन्द्र’ मा विशेष छुटका साथ कम्प्युटरसम्बन्धी विभिन्न तालिममा भर्नाका लागि आह्वान गरिन्छ ।
(क) कम्प्युटर आधारभूत पाठ्यवस्तु (बेसिक कोर्स)
तीन महिने शुल्क : रु. ३०००
(ख) कम्प्युटर एक्सेल पूरा कोर्स
शुल्क : रु. ३०००
(ग) कम्प्युटर माथिल्लो पाठ्यवस्तु (एडभान्स कोर्स)
तीन महिने शुल्क : रु. ४०००
पुनश्च: सुरुमा भर्ना हुने २० विद्यार्थीका लागि ४० प्रतिशत छुट दिइने छ ।
स्थान: जनहित कम्प्युटर तालिम केन्द्र, कलैया उपनगरपालिका–५, बारा
भर्ना समय: २०७२ वैशाख २० देखि जेठ ५ गतेसम्म
तालिम: २०७९ जेठ १० गते
(क) बाल पत्रिका ‘आँकुरा’ प्रकाशनसम्बन्धी सूचना तयार पार्नुहोस् ।
बाल पत्रिका ‘आँकुरा’ प्रकाशनसम्बन्धी सूचना
उत्तर :
विद्यार्थीभित्र लुकेर रहेका सिर्जनात्मक क्षमता र प्रतिभालाई बाहिर ल्याउने उद्देश्यले हाम्रो रत्न राज्य माध्यमिक विद्यालयमा बालपत्रिका ‘आँकुरा’ प्रकाशन गर्न लागिएको जानकारी गराइन्छ । बालसाहित्यलाई प्रोत्साहन गर्ने यस पत्रिकाको आगामी अङ्कका लागि लेख, कथा, कविता, चित्र तथा अन्य सिर्जनात्मक रचनाहरू पठाउन कक्षा १२ सम्म अध्ययनरत साहित्य तथा कलामा रुचि भएका सम्पूर्ण विद्यार्थीहरूलाई अनुरोध गरिन्छ ।
पुनश्च : उत्कृष्ट रचनाहरूलाई पुरस्कार प्रदान गरिने व्यवस्था गरिएको छ ।
रचना पठाउने ठेगाना : रत्न राज्य माध्यमिक विद्यालय, विकासनगर–४, कैलाली
मिति : २०८० जेठ १० गतेसम्म
📖 ११. अनुच्छेद पढी सोधिएका प्रश्नको उत्तर दिनुहोस् :
अनुच्छेद :
प्रविधिको प्रयोगले सिकाइ प्रणालीलाई सरल, प्रायोगिक, मनोरञ्जनात्मक र चिरस्थायी बनाउँछ । विद्यालयको कक्षाकोठाको चौघेराले वा एक दिनमा हुने प्रतिविषय एक घण्टीको पढाइले मात्रै विद्यार्थीमा सिकाइको भोक तिर्खा र तलतल मेट्न सक्दैन । प्रविधिले कक्षाकोठाको शिक्षण सिकाइलाई सहज र चाखलाग्दो बनाउँछ । यसले विद्यार्थीमा अनुसन्धान र खोज गरेर नयाँ नयाँ कुरा सिक्ने बानीको समेत विकास गर्छ ।
प्रविधिले विद्यार्थीका लागि परियोजना कार्य गर्नसमेत सहज बनाउँछ । यसका लागि विद्यार्थीले इन्टरनेट तथा अन्य क्षेत्रबाट नयाँ नयाँ विषयवस्तु खोजेर परियोजना कार्य गर्न सहयोग गर्छ । अहिले किताबकापीको ठुलो झोलाको सट्टा एउटा ल्यापटप भए पुग्ने भएको छ । केही विद्यालयमा इमेलद्वारा नै विभिन्न कार्य दिने र विद्यार्थीले पनि इमेलबाटै शिक्षकलाई बुझाउने पनि गरेका छन् ।
त्यसैले त आजभोलि विद्यार्थीमा प्रविधि मोह बढ्दै जान थालेको छ । कम्प्युटर, ल्यापटप र मोबाइल उनीहरूका अनिवार्य आवश्यकता बन्दै गइरहेका छन् । त्यही प्रविधिलाई नै पढाइसँग जोडिदिँदा विद्यार्थीको पढाइ नै रुचिपूर्ण र खोजमूलक बन्दै जान थालेको छ ।
यसैलाई मध्यनजर गर्दै पाठ्यक्रम विकास केन्द्रले पाठ्यपुस्तकका एप्स र पाठ्यपुस्तकका पिडिएफ लिङ्क सार्वजनिक गरेको छ । विद्यार्थीको एउटा मोबाइलमा नै सम्पूर्ण विषयका पाठ्यपुस्तक अट्ने भएका छन् । मन लागेका बेला उनीहरूले मोबाइल र ल्यापटपमा कुनै पनि विषयका पुस्तक पढ्न सक्ने भएका छन् । यसले हाम्रो सिकाइ प्रणालीलाई प्रविधिमैत्री बनाउँदै लगेको छ ।
(अ) प्रविधिको प्रयोगले सिकाइमा कस्तो सुविधा पुर्याएको छ ?
उत्तर :
प्रविधिले शिक्षण–सिकाइ प्रक्रियालाई सहज, प्रयोगमा आधारित, मनोरञ्जनपूर्ण तथा लामो समयसम्म प्रभाव रहने खालको बनाउन सहयोग गरेको छ ।
(आ) तपाईंले सिकाइका लागि कुन–कुन एप्स प्रयोग गर्नुभएको छ, नाम लेख्नुहोस् ।
=> उत्तर: मैले सिकाइका लागि गुगल, युट्युब जस्ता एप्स प्रयोग गरेको छु ।
(इ) विद्यार्थीमा प्रविधिप्रति मोह बढ्नुको कारण के हो ?
=> उत्तर: प्रविधिको सहायताले पढाइ अझ रोचक र सजिलो बन्नुका साथै इन्टरनेट तथा इमेलको माध्यमबाट विद्यार्थीले आफूलाई आवश्यक नयाँ–नयाँ विषय आफैँ खोजेर सिक्न सक्ने भएकाले उनीहरू प्रविधितर्फ आकर्षित भएका हुन् ।
(ई) विद्यार्थीलाई परियोजना कार्य गर्न प्रविधिले कसरी सहयोग गर्छ ?
=> उत्तर: इन्टरनेट तथा अन्य डिजिटल स्रोतबाट आवश्यक सामग्री खोज्न, अनुसन्धान गर्न र नयाँ विषयबारे जानकारी सङ्कलन गर्न सकिने भएकाले प्रविधिले विद्यार्थीलाई परियोजना कार्य तयार पार्न निकै सहयोग पुर्याउँछ ।
🔤 (ख) भाषिक संरचना र वर्णविन्यास
(अ) समस्त शब्द
| समस्त शब्द | विग्रह |
|---|---|
| कक्षाकोठा | कक्षाका लागि कोठा |
| चौघेरा | चार घेराको समूह |
(आ) द्वित्व
| मूल शब्द | द्वित्व शब्द |
|---|---|
| ठुलो | ठुल्ठुलो |
| पढाइ | पढाइसढाइ |
(इ) दीर्घ ऊकार
| स्थान | शब्द |
|---|---|
| सुरुमा दीर्घ ऊकार प्रयोग भएको शब्द | पूर्ण |
| बिचमा दीर्घ ऊकार प्रयोग भएको शब्द | खोजमूलक |