📖 साथीलाई चिठी
📝 शब्दभण्डार
१. दिइएका अर्थसँग मिल्ने शब्द पाठबाट खोजी लेख्नुहोस्।
| क्र.सं. | दिइएको अर्थ | पाठमा प्रयोग भएको शब्द |
|---|---|---|
| क) | मलेसियाको मुद्रा | रिङ्गेट |
| ख) | विदेश | परदेश |
| ग) | नागरिक नभएको अवस्था | अनागरिक |
| घ) | मर्न लागेकालाई बचाउने | मृतसञ्जीवनी |
| ङ) | सफा | कञ्चन |
| च) | उथलपुथल | उद्वेलित |
| छ) | कार्य गर्ने क्षमता भएको | सामर्थ्य |
| ज) | जन्मेको ठाउँ | जन्मथलो |
२. दिइएका शब्दहरूको अर्थ पहिचान गरी जोडा मिलाउनुहोस्।
| शब्द | मिल्ने अर्थ |
|---|---|
| रहर | इच्छा, एक किसिमको दाल |
| काम | कम्प, कार्य |
| पत्र | चिठी, तह |
| कडी | सानो कडा वा मुन्द्रो, जुक्ती |
| अन्तर | भिन्नता, भित्री हृदय |
३. दिइएका अनेकार्थी शब्दका एकभन्दा बढी अर्थ लेख्नुहोस्।
| शब्द | अर्थ |
|---|---|
| मास | महिना, एक प्रकारको दाल |
| खरी | एक प्रकारको रुख, लेख्न प्रयोग गरिने सेतो पत्थर, मादल तबला आदिमा लगाउने मसला |
| ताल | पोखरी, चाल, बाजाको मात्रा, मौका |
| खाग | गैँडाको नाकमाथिको मूल्यवान अङ्ग, अग्राख, जान्नेसुन्ने |
| फेरी | हरिणको सिङको बाजा, प्रदक्षिणा |
| साँचो | सत्य, ताल्चा खोल्ने साधन |
| कछाड | छोटो धोती, पहाडको तल्लो भाग |
| अर्थ | मतलब, प्रयोजन, धन |
| चरण | तह, पाउ, श्लोकको एक पङ्क्ति |
| काल | समय, मृत्यु |
४. दिइएका पदावलीलाई अर्थ प्रस्ट हुने गरी वाक्यमा प्रयोग गर्नुहोस्।
- •कहाली लाग्नु — सुनसान ठाउँमा रातको समयमा हिँड्दा मलाई कहाली लाग्छ।
- •टपाटप टिप्नु — बारीमा पाकेका फलहरू बालबालिकाले टपाटप टिपे।
- •महिना मर्नु — महिना मरेपछि तलब पाएर आवश्यक सामान किन्ने योजना छ।
- •रोइकराइ गर्नु — नयाँ लुगा किन्नका लागि बहिनीले आमासँग रोइकराइ गरिन्।
- •वितृष्णा पलाउनु — घरको अशान्त वातावरणका कारण उसको मनमा पढाइप्रति पनि वितृष्णा पलाउन थाल्यो।
- •हातमुख जोड्नु — सामान्य आम्दानीबाट परिवारको हातमुख जोड्न धेरै कठिन भइरहेको छ।
- •उजुरी गर्नु — अन्यायमा परेपछि उनले सम्बन्धित निकायमा उजुरी गरिन्।
- •श्रम स्वीकृति लिनु — वैदेशिक रोजगारका लागि विदेश जानुअघि श्रम स्वीकृति लिनुपर्छ।
- •अवैधानिक — अनुमति नलिई यस्तो कारोबार गर्नु अवैधानिक कार्य मानिन्छ।
- •बदला लिनु — आफूलाई भएको अपमानको बदला लिन ऊ उपयुक्त समय पर्खिरहेको थियो।
- •सहारा बन्नु — बुढेसकालमा छोराछोरीले आफ्ना आमाबुबाको सहारा बन्नुपर्छ।
📚 बोध र अभिव्यक्ति
१. पाठका आधारमा दिइएका प्रश्नहरूको उत्तर दिनुहोस्।
क) चिठीमा कतिवटा अनुच्छेद रहेका छन्?
=> उत्तर: उक्त चिठी सातवटा छुट्टाछुट्टै अनुच्छेदमा संरचित छ।
ख) चिठीको आदि, मध्य र अन्त्य भागमा कस्ता विषयवस्तु छन्?
=> उत्तर: चिठीको प्रारम्भिक अंशमा विदेश गएर रोजगारी गर्ने चाहना तथा त्यसप्रतिको आकर्षण प्रस्तुत गरिएको छ। मध्य भागमा परदेशमा प्राप्त भएको अस्थायी सुखसँगै त्यहाँका वास्तविक अनुभव र कठिनाइहरू उल्लेख गरिएका छन्। अन्तिम खण्डमा भने पात्रको मन स्वदेशतर्फ फर्किएको तथा आफ्नै माटोप्रतिको प्रेम र अपनत्व प्रकट भएको छ।
ग) पूर्णविक्रमले सुरुका दुई–तीन वर्ष विदेशमा कसरी बिताए?
=> उत्तर: पूर्णविक्रमले विदेशमा पुगेपछिका सुरुका दुई–तीन वर्ष रमाइलो, मोजमस्ती र मनोरञ्जनमै बिताएका थिए।
घ) पूर्णविक्रम कस्तो सपना बोकेर विदेश गएका थिए?
=> उत्तर: परदेशमा पैसा कमाउन कुनै विशेष कठिनाइ हुँदैन र सुनको बोटबाट पैसा टपाटप टिपेझैँ छिट्टै धनी बन्न सकिन्छ भन्ने काल्पनिक आशा लिएर उनी विदेश गएका थिए।
ङ) चिठीमा के–कस्ता अङ्गहरू हुन्छन्?
=> उत्तर: चिठीका प्रमुख अङ्गहरूमा मिति, ठेगाना, सम्बोधन, शिष्टाचार, विवरण, समापन र खामको नमुना पर्दछन्।
२. ‘दिनहरू ........ हुने छु’ चिठीको अंशका आधारमा खाली ठाउँमा छुटेका शब्दहरू भर्नुहोस्।
क)
=> उत्तर: दुई महिनापछि काममा फर्कंदा कम्पनीले पनि राखेन ।
ख)
=> उत्तर: त्यति वेला मात्र मलाई थाहा भयो, देश र परदेशको अन्तर ! नागरिक हुनु र अनागरिक हुनुको अन्तर !
ग)
=> उत्तर: जीवनप्रति वितृष्णा पलाइरहेको थियो ।
घ)
=> उत्तर: छिट्टै नेपाल फर्केर आफ्नै माटोमा परिश्रम गरी जीवन निर्वाह गर्ने विचारमा छु ।
ङ)
=> उत्तर: अवको तीन महिनाभित्र म आफ्नो जन्मथलो, आफ्ना आमाबुबाको काख र प्रियजनहरूको माझमा हुने छु ।
३. ‘अहिले म सम्झन्छु ......... सार्थक बनाउँछु’ का आधारमा उत्तर दिनुहोस्।
क) नेपालको जलराशिमा कस्तो सामर्थ्य रहेको छ?
=> उत्तर: नेपालको जलसम्पदामा विश्वका मानिसहरूको समेत प्यास मेटाउन सक्ने विशाल सामर्थ्य रहेको छ।
ख) हाम्रो देशको विकासले गति लिन नसक्नुको कारण के हो?
=> उत्तर: देशका नागरिकमा आवश्यक दृढ इच्छाशक्ति र विकासका लागि गरिनुपर्ने इमानदार प्रयासको अभाव भएकाले हाम्रो देशको विकासले अपेक्षित गति लिन सकेको छैन।
ग) परदेशमा सिकेको सिपले कसरी देश विकास गर्न सकिन्छ?
=> उत्तर: विदेशमा सिकिएको सीपलाई स्वदेश फर्किएपछि आफ्नै देशमा प्रयोग गर्न सकिन्छ। त्यसका साथै आफूले जानेको सीप अरूलाई समेत हस्तान्तरण गरी स्वरोजगारका अवसर सिर्जना गर्न सकेमा व्यक्तिगत प्रगतिकासँगै देशको विकासमा पनि सहयोग पुग्छ।
घ) देश विकासको मूल मन्त्र के हो?
=> उत्तर: देशको समग्र विकासका लागि सबै नागरिक एकताबद्ध भएर हातेमालो गर्दै अघि बढ्नु नै देश विकासको मूल मन्त्र हो।
ङ) म पात्र किन घर फर्कन चाहेको हो?
=> उत्तर: परदेशमा रोजगारी गर्दाका अनुभवबाट वैदेशिक रोजगारप्रति वितृष्णा उत्पन्न भएकाले म पात्र आफ्नै घर र स्वदेश फर्कन चाहेको हो।
४. दिइएको चिठीको अंशका आधारमा म पात्रका निर्णयबारे आफ्नो धारणा प्रस्तुत गर्नुहोस्।
क) म पात्रले गरेका सही र गलत निर्णयहरू के–के हुन्?
=> उत्तर: सही निर्णय :**
- •वैदेशिक रोजगारी त्यागेर स्वदेश फर्कने निर्णय गर्नु।
- •आफ्नै गाउँ, परिवार र देशलाई प्राथमिकता दिई घर फर्कने सोच बनाउनु।
गलत निर्णय :
- •धेरै धन कमाउने उद्देश्यले विदेश जाने निर्णय गर्नु।
- •विदेश पुगेपछि आफ्नो घरपरिवारलाई बिर्सनु।
- •विदेशमा कमाएको रकमलाई बचत नगर्नु।
ख) घर फर्कने निर्णयप्रति तपाईंको धारणा कस्तो छ?
=> उत्तर: म पात्रको घर फर्कने निर्णय उचित र प्रशंसनीय छ। उसले विदेशलाई मात्र समृद्धिको माध्यम ठान्ने सोचबाट आफूलाई मुक्त गरेर आफ्नै देशमा केही गर्ने मार्ग रोजेको छ। यस्तो निर्णयले विदेश जान हतार गरिरहेका युवाहरूलाई आफ्नै गाउँ, समाज र देशको विकासमा पनि अवसर खोज्नुपर्छ भन्ने सकारात्मक सन्देश दिन्छ। आफ्नै ठाउँलाई श्रम, सीप र प्रयासमार्फत विकसित गर्न सकिन्छ भन्ने देशभक्तिपूर्ण भावना यस निर्णयमा देखिन्छ।
५. पूर्णविक्रमको ठाउँमा तपाईं हुनु भएको भए के गर्नुहुन्थ्यो?
उत्तर :
यदि म पूर्णविक्रमको ठाउँमा भएको भए तत्काल धेरै पैसा कमाउने लोभमा आफ्नो देश, परिवार र देवतासमान आमाबुबालाई छोडेर विदेश जाने बाटो रोज्दिनथेँ। मेरो प्राथमिकता आफ्नो पढाइ पूरा गरेर आफ्नै देशको सेवा गर्ने र आफूले प्राप्त गरेको ज्ञान तथा क्षमतालाई स्वदेशमै प्रयोग गर्ने हुन्थ्यो।
यदि परिस्थितिले वैदेशिक रोजगारी रोज्नैपर्ने अवस्था सिर्जना गरेको भए पनि त्यसलाई स्थायी गन्तव्य बनाउने थिइनँ। केही समय विदेशमा काम गरी आवश्यक धन कमाएर पुनः नेपाल फर्कन्थेँ र आफ्नै देशमा स्वरोजगार बन्ने प्रयास गर्थेँ।
विदेश जान इच्छुक अन्य युवाहरूलाई पनि परदेशको वास्तविकता बुझाउँदै आफ्नै गाउँठाउँको विकासमा सहभागी हुन प्रेरित गर्थेँ। विदेशमा गएर अपहेलना र कठिनाइ सहनुभन्दा स्वदेशमै बसेर आफ्नो श्रमलाई देशको हितमा प्रयोग गर्नु उचित ठान्थेँ।
साथै, विदेशमा रहँदा सिकेका सीप र अनुभवलाई स्वदेश फर्किएपछि खेर जान नदिई व्यावहारिक रूपमा प्रयोग गर्थेँ। आफूले सिकेको सीप अरूलाई समेत बाँडेर रोजगारी तथा स्वरोजगारका अवसर सिर्जना गर्ने प्रयास गर्थेँ।
६. तपाईं सुरज हुनुभएको भए चिठीको प्रतिउत्तर लेख्नुहोस्।
उत्तर :
२०७७-०१-२६
पोखरा, गण्डकी प्रदेश, नेपाल।
प्रिय मित्र पूर्णविक्रम,
धेरै धेरै माया अनि मिठो सम्झना!
म यहाँ कुशल छु। तिमी पनि कुशलमङ्गल नै छौ भन्ने आशा राखेको छु। तिमीले पठाएको पत्र गत महिना प्राप्त भएको थियो। त्यसलाई ध्यानपूर्वक पढेपछि मलाई अत्यन्तै खुसी लाग्यो।
लामो समयदेखि भ्रममा परेको मेरो साथीले अन्ततः वास्तविकता बुझ्न सकेछ भन्ने अनुभूति भयो। तिम्रो आँखाबाट भ्रमको पर्दा हटेको र जीवनलाई नयाँ ढङ्गले हेर्न थालेको कुरा थाहा पाउँदा मन आनन्दित भयो। विशेषगरी विदेशमा सिकेको सीप स्वदेश फर्किएर प्रयोग गर्ने तिम्रो योजना मलाई निकै मन परेको छ।
त्यसैले अब नेपाल फर्कन ढिलाइ नगर। यहाँ आएपछि मैले आफ्नो क्षमताले भ्याएसम्म आर्थिक सहयोग गर्नेछु। तिमीले यहाँका युवाहरूलाई विदेश जानु मात्र प्रगतिको बाटो होइन भन्ने कुरा बुझाउन सक्यौ भने गाउँको विकासमा ठूलो परिवर्तन आउन सक्छ। हामी यहाँका युवाहरूलाई विभिन्न सीप सिकाउने र उनीहरूलाई रोजगारी दिने नयाँ उपायहरू पनि मिलेर खोजौँला।
तिमी स्वदेश फर्कने खबरले गाउँका सबै मानिस खुसी भएका छन्। तिमी कहिले आउँछौ र कहिले भेट हुन्छ भन्ने उत्सुकताले म प्रतीक्षामा छु।
मैले पहिल्यै सम्झाएका कुराहरू तिमीले ढिलै भए पनि गम्भीरतापूर्वक मनन गरेको थाहा पाउँदा निकै खुसी लागेको छ। स्वदेश र परदेशबीचको अन्तर पनि तिमीले राम्ररी बुझिसकेछौ। विदेशमा गएर धेरै दुःख भोग्नुपरेको कुरा सुन्दा भने साह्रै नरमाइलो लाग्यो।
तिमीले घर फर्कने निर्णय गरेको सुन्दा म अत्यन्त प्रसन्न भएको छु। तिम्रो यो निर्णय स्वागतयोग्य छ। त्यसैले अब स्वदेश फर्कन कुनै ढिलाइ नगर्नु।
चिठी लेख्दालेख्दै धेरै लामो भएछ। बाँकी कुरा प्रत्यक्ष भेट भएपछि गरौँला। आजलाई यतिमै कलम बन्द गर्छु।
उही तिम्रो साथी,
सुरज नेपाल
७. मूल्याङ्कन
क) मूल्याङ्कन भनेको के हो?
=> उत्तर: शैक्षिक उद्देश्यहरू कुन हदसम्म प्राप्त गर्न सकियो भनी किटान गर्ने प्रक्रिया भएकाले यो शिक्षण सिकाइको अभिन्न अङ्ग हो।
ख) निर्माणात्मक र निर्णयात्मक मूल्याङ्कनबिच के फरक छ?
=> उत्तर: निर्माणात्मक मूल्याङ्कन शिक्षण–सिकाइ कार्यक्रम सञ्चालन हुँदै गर्दा औपचारिक वा अनौपचारिक रूपमा विभिन्न समयमा गर्न सकिन्छ र त्यसबाट आवश्यक पृष्ठपोषण प्रदान गर्न सकिन्छ। निर्णयात्मक मूल्याङ्कन भने शिक्षण–सिकाइ कार्यक्रम समाप्त भएपछि गरिन्छ। यसले विद्यार्थीको उपलब्धि वा स्तर निर्धारण गरी प्रमाणपत्र प्रदान गर्ने आधार तयार गर्छ।
ग) प्रमाणपत्र दिने परीक्षा किन आवश्यक हुन्छ?
=> उत्तर: विद्यार्थीले निर्धारित शैक्षिक उद्देश्यअनुसार आवश्यक उपलब्धि प्राप्त गरेको छ वा छैन भन्ने निर्णय गर्न, उसको स्तर निर्धारण गर्न तथा सोही आधारमा प्रमाणपत्र प्रदान गर्न प्रमाणपत्र दिने परीक्षा आवश्यक हुन्छ।
**घ) ‘पाठ्यक्रम’ र ‘पृष्ठपोषण’ को अर्थ लेख्नुहोस्।
| शब्द | अर्थ |
|---|---|
| पाठ्यक्रम | शिक्षण सिकाइको पूर्ण योजनाको दस्तावेज |
| पृष्ठपोषण | कुनै काम कुरामा पछाडि बसेर सहायता पुर्याउने काम |
८. गाउँको विकासका लागि पर्यावरणमैत्री सडक आवश्यक छ भन्ने खुलाउँदै साथीलाई चिठी लेख्नुहोस्।
उत्तर :
२०७७-०१-२६
पोखरा, गण्डकी प्रदेश, नेपाल।
प्रिय साथी,
अभिवादन!
जीवनमा धेरै सम्झना छ।
म यहाँ सन्चै छु। तिमी र तिम्रो परिवारका सबै सदस्यहरू पनि त्यहाँ सकुशल छौ भन्ने कामना गर्दछु। तिमीले पठाएको पत्र हिजो मात्र प्राप्त भयो। गाउँको विकासमा पर्यावरणमैत्री सडकको भूमिका के हुन्छ भन्ने विषयमा जानकारी लिन खोजेको रहेछौ। त्यसैले आजको पत्रमा त्यही विषयलाई स्पष्ट पार्दै छु।
वातावरण भनेको जैविक तथा अजैविक सम्पूर्ण वस्तुहरूबीच कायम रहेको सामूहिक अन्तरसम्बन्ध हो। यसले मानिस, अन्य जीवजन्तु, पशुपक्षी, रुखविरुवा, माटो, पानी, पहाड, भूमि आदिलाई आपसमा सन्तुलित राख्न महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्छ। त्यसैले विकासका नाममा वातावरणलाई प्रत्यक्ष वा अप्रत्यक्ष रूपमा हानि पुर्याउने कार्य गर्नु उचित हुँदैन।
गाउँमा सडक निर्माण गर्दा अनावश्यक रूपमा रुखविरुवा काट्नु हुँदैन। कुनै कारणले रुख काट्नैपर्ने अवस्था आएमा सडक वरिपरि नयाँ बिरुवाहरू रोपेर वातावरणीय सन्तुलन कायम गर्नुपर्छ। सडक नजिक ठूला कारखाना तथा मिलहरू स्थापना गर्न दिनु पनि उपयुक्त हुँदैन। त्यस्तै, निर्माण गरिएका सडकहरू धुलो र फोहोरले भरिन दिनु हुँदैन, किनकि सडकबाट फैलिने धुलोले मानिसको स्वास्थ्यमा प्रत्यक्ष नकारात्मक असर पार्न सक्छ।
यसकारण गाउँ तथा समाजको विकास गर्दा पर्यावरण संरक्षणलाई पनि विकास प्रक्रियाकै अभिन्न पक्ष मान्नुपर्छ। वातावरणलाई सुरक्षित राख्दै विकासका पूर्वाधार निर्माण गर्नु नै दीर्घकालीन रूपमा उचित हुन्छ। पर्यावरण जोगाएर गरिएको विकासले मानिस र प्रकृतिबीचको सन्तुलन कायम राख्न सहयोग गर्छ।
आजलाई यति नै। बाँकी कुरा अर्को पत्रमा लेखौँला। पत्र पाएपछि वातावरणको संरक्षण गर्दै गाउँको विकास गर्न सकिने उपायहरू तिमीलाई थाहा भए त्यसबारे लेखेर जवाफ पठाउनेछौ भन्ने अपेक्षा राखेकी छु।
तिम्री प्यारी साथी
सुनबी पोखरेल
९. अभिनन्दन पत्र
उत्तर :
अभिनन्दन पत्र
श्री राम चरण ज्यू,
नेपाली साहित्यको अध्ययन, अनुसन्धान तथा अन्वेषणका क्षेत्रमा तपाईंले निरन्तर पुर्याउँदै आउनुभएको योगदान तथा प्रेरणादायी भूमिकाको उच्च सम्मान गर्दछौँ। नेपाली साहित्यका कविता, नाटक, निबन्ध, कथा र उपन्यासजस्ता विभिन्न विधामार्फत तपाईंले साहित्यिक क्षेत्रमा पुर्याउनुभएको उल्लेखनीय योगदानको कदरस्वरूप यो अभिनन्दन पत्र प्रदान गरिएको हो।
साहित्यप्रतिको तपाईंको गहिरो समर्पण, ऊर्जाशील जीवनयात्रा, सक्रिय सहभागिता र निरन्तर साधना सबैका लागि प्रेरणाको स्रोत बनिरहोस्। साहित्यको क्षेत्रमा तपाईंले गर्नुभएको अद्वितीय, अनुपम तथा अविराम साधनाप्रति सम्मान व्यक्त गर्दै तपाईंको सुस्वास्थ्य, सक्रियता र दीर्घ जीवनका लागि हार्दिक शुभकामना व्यक्त गर्दछौँ।
तपाईंप्रति हार्दिक सम्मान प्रकट गर्दै यो अभिनन्दन पत्र प्रदान गर्दछौँ।
साहित्य समाज, नेपाल
१०. सम्मान पत्र
उत्तर :
सम्मान पत्र
श्री राम चरण ज्यू,
भक्तपुर नगरमा देखापर्ने विभिन्न सामाजिक समस्याहरूको समाधानका लागि तपाईंले निरन्तर खेल्दै आउनुभएको प्रेरणादायी तथा उत्प्रेरक भूमिकाको उच्च मूल्याङ्कन गर्दछौँ। सहयोगी स्वभाव, मिलनसार व्यवहार तथा भक्तपुर नगरकै अभिभावकका रूपमा तपाईंले समाजका लागि पुर्याउनुभएको उल्लेखनीय योगदानको सम्मानस्वरूप यो सम्मान पत्र प्रदान गरिएको हो।
सामाजिक क्षेत्रमा तपाईंले देखाउँदै आउनुभएको सक्रियता, ऊर्जाशील जीवनयात्रा तथा प्रेरणादायी व्यक्तित्वले आगामी दिनमा पनि सबैलाई प्रेरणा दिइरहोस् भन्ने शुभकामना व्यक्त गर्दछौँ।
मध्यपुर ठिमी नगरपालिका, भक्तपुर
✍️ व्याकरण
१. दिइएको अनुच्छेदमा प्रयोग भएका लेख्य चिह्नहरू पहिचान गर्नुहोस्।
=> उत्तर: | क्र.सं. | लेख्य चिह्न |
| ------- | ---------------- |
| १ | उद्धरण चिह्न |
| २ | अर्धविराम चिह्न |
| ३ | विस्मयसूचक चिह्न |
| ४ | अल्पविराम चिह्न |
| ५ | प्रश्नचिह्न |
२. आवश्यक लेख्य चिह्न प्रयोग गरी वाक्यहरू पुनर्लेखन गर्नुहोस्।
क) मैले घर बाटो फूल मान्छे र गाडीहरुको चित्र बनाएको छु ।
=> उत्तर: मैले घर, बाटो, फूल, मान्छे र गाडीहरुको चित्र बनाएको छु ।
ख) तिमी यहाँ बस चकचक नगर
=> उत्तर: तिमी यहाँ बस, चकचक नगर ।
ग) हामीले सुखदुःख रातदिन जीवनमरण जस्ता आइरहने गइरहने कुरा हुन् भन्ने बुझ्नुपर्छ ।
=> उत्तर: हामीले सुख-दुःख, रात-दिन, जीवन-मरणजस्ता आइरहने-गइरहने कुरा हुन् भन्ने बुझ्नुपर्छ ।
घ) तिमी र उसले के काम गर्यौ ।
=> उत्तर: तिमी र उसले के काम गर्यौ?
ङ) अहा कति सुन्दर जीवन
=> उत्तर: अहा! कति सुन्दर जीवन ।
च) अग्लो होचो टाढा नजिक वर पर आदि विपरीतार्थी शब्द हुन्
=> उत्तर: अग्लो-होचो, टाढा-नजिक, वर-पर आदि विपरीतार्थी शब्द हुन् ।
छ) म तुरुन्तै फर्किहाल्छु उसले भन्यो
=> उत्तर: "म तुरुन्तै फर्किहाल्छु" उसले भन्यो ।
ज) मेरो देशको नाम हो नेपाल
=> उत्तर: मेरो देशको नाम हो - नेपाल ।
झ) क्रियाहरुलाई कर्मप्रदानताका आधारमा दुई किसिममा बाँड्न सकिन्छ : क) सकर्मक ख) अकर्मक
=> उत्तर: क्रियाहरुलाई कर्मप्रधानताका आधारमा दुई किसिममा बाँड्न सकिन्छ :- क) सकर्मक ख) अकर्मक
ञ) उक्ति कथन दुई किसिमका हुन्छन् प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष कथन
=> उत्तर: उक्ति कथन दुई किसिमका हुन्छन् - `प्रत्यक्ष र अप्रत्यक्ष कथन ।´
ट) ले बाट द्वारा प्रथम विभक्ति हुन सक्छन्
=> उत्तर: ले, बाट, द्वारा प्रथम विभक्ति हुन सक्छन् ।
ठ) मानिस ठुलो दिलले हुन्छ जातले हुँदैन यो सुक्ति देवकोटाको हो
=> उत्तर: "मानिस ठुलो दिलले हुन्छ, जातले हुँदैन ।" यो सुक्ति देवकोटाको हो ।
ड) हरि तिमी के गर्दै छौ
=> उत्तर: हरि! तिमी के गर्दै छौ ?
३. उचित लेख्य चिह्नहरू प्रयोग गरी दिइएको अनुच्छेद पुनर्लेखन गर्नुहोस्।
उत्तर :
ओहो! भोलि त परीक्षाफल प्रकाशित हुने दिन। मेरो जिपिए कति आउने होला? व्यर्थै परीक्षा आउने बेलामा पनि फुटबल खेल्ने भइटोपलेको। बुबाले त सम्झाउँदै हुनुहुन्थ्यो, "पढाइ पहिलो कुरा अनि मात्र अरू कुरा आउँछन्" भनेर, तर त्यतिबेला वास्ता गरिएन। राम, हरि, गोपाल र शिवले कर गरेपछि खेल्नैपर्यो। न त फुटबल नै जितियो, न त पढाइमा नै ध्यान दिन सकियो, तर के नै बिगारेको छु र। (कोल्टे फेर्दै) धत! अब चिन्ता गरेर के फाइदा र। "निर्णय गर्न गल्ती गरे पछुताउनु पर्छ" गुरुले भन्नुभएको थियो। त्यस्तै भएजस्तो छ, खैर जे भयो भयो। अब चाहिँ यस्तो नगर्नुपर्ला। (बत्ती निभाउँछ र सुत्छ)
४. दिइएका चिह्नहरू प्रयोग गरी एउटा अनुच्छेद तयार पार्नुहोस्।
उत्तर :
ओहो! भोलि त परीक्षाफल प्रकाशित हुने दिन। मेरो जिपिए कति आउने होला? व्यर्थै परीक्षा आउने बेलामा पनि फुटबल खेल्ने भइटोपलेको। बुबाले त सम्झाउँदै हुनुहुन्थ्यो, "पढाइ पहिलो कुरा अनि मात्र अरू कुरा आउँछन्" भनेर, तर त्यतिबेला वास्ता गरिएन। राम, हरि, गोपाल र शिवले कर गरेपछि खेल्नैपर्यो। न त फुटबल नै जितियो, न त पढाइमा नै ध्यान दिन सकियो, तर के नै बिगारेको छु र। (कोल्टे फेर्दै) धत! अब चिन्ता गरेर के फाइदा र। "निर्णय गर्न गल्ती गरे पछुताउनु पर्छ" गुरुले भन्नुभएको थियो। त्यस्तै भएजस्तो छ, खैर जे भयो भयो। अब चाहिँ यस्तो नगर्नुपर्ला। (बत्ती निभाउँछ र सुत्छ)