क) रारा तालका बेताल लहरहरू कस्ता देखिन्थे?
-> उत्तर: राराका बेताल लहरहरू बैँसले उन्मत्त भएर छचल्किएका र पर्यटकसँग पिरती गाँस्न आतुर भएका जस्ता देखिन्थे।

ख) राराले शासकलाई कवि बनाउन सक्छ भन्नुको अर्थ के हो?
-> उत्तर: राराको अनुपम प्राकृतिक सौन्दर्यले मानिसको मनमा भावनात्मक तरङ्ग उत्पन्न गराउँछ। यस्तो मनमोहक वातावरणमा शासकको मनसमेत काव्यात्मक भावनाले भरिन सक्ने भएकाले राराले शासकलाई कवि बनाउन सक्ने भनिएको हो।

ग) राराको सौन्दर्यलाई जादु किन भनिएको हो?
-> उत्तर: राराको प्राकृतिक आकर्षणले पर्यटकलाई आफ्नो मोहमा बाँधेर राख्छ। त्यहाँको दृश्यमा मानिस यति रमाउँछ कि समय बितेको समेत थाहा पाउँदैन। यही असाधारण आकर्षणका कारण राराको सुन्दरतालाई जादुसँग तुलना गरिएको हो।

घ) राराका बेताल लहरहरूको वर्णनबाट कस्तो सौन्दर्य व्यक्त भएको छ?
-> उत्तर: लहरहरूलाई बैँसले छचल्किएको र पर्यटकसँग पिरती गाँस्न हतारिएको जस्तो देखाएर तालको सौन्दर्यलाई प्रेमपूर्ण र जीवन्त बनाइएको छ। यस्तो मानवीकरणले राराको प्राकृतिक आकर्षण अझ प्रभावकारी रूपमा प्रस्तुत गरेको छ।

क) सिँजा उपत्यकाको विशेषता उल्लेख गर्नुहोस्।
-> उत्तर: सिँजा उपत्यका प्राकृतिक सम्पदा र ऐतिहासिक गौरवले सम्पन्न क्षेत्र हो। यहाँ वरिपरि रमणीय दृश्य तथा खेती गर्न मिल्ने जमिन छन्। हिम नदीको पानीले खेतमा सिँचाइ हुने गर्दछ। विगतमा यो बाइसे खस राज्यको राजधानी थियो। नेपाली भाषाको उद्गमस्थलका रूपमा पनि सिँजाको विशेष महत्त्व छ। पवित्र भूमि तथा खाद्यान्नको भण्डारका रूपमा समेत यसको परिचय प्रस्तुत गरिएको छ।

ख) सिँजाबाट रारासम्म पुग्ने यात्राको वर्णन गर्नुहोस्।
-> उत्तर: सिँजाबाट यात्रा अगाडि बढाउँदा मालिका बोट हुँदै चट्टान चिर्दै चौथा पुगियो। त्यसपछि उकालो पार गर्दै घुच्चीको लेकमा पुगियो, जहाँ रारा राष्ट्रिय निकुञ्जको चेकपोस्ट थियो। चेकपोस्ट पार गरेपछि पिनागाउँ हुँदै सल्लेरीको जङ्गल छिचोलियो। रारानजिक पुगेपछि गाडी रोकियो। त्यसपछि झोला बोकेर करिब एक घण्टा पैदल हिँडेपछि रारा तालमा पुगियो।

क) रारा तालको परिचय प्रस्तुत गर्नुहोस्।
-> उत्तर: रारा ताल समुद्री सतहबाट २८७२ मिटरको उचाइमा अवस्थित छ। यसको अधिकतम लम्बाइ ५ किलोमिटर तथा चौडाइ ३.२ किलोमिटर रहेको छ। यसको क्षेत्रफल १०.८ वर्ग किलोमिटर छ। चारैतिर सदाबहार वनस्पतिले ढाकिएका पहाडहरू रहेका छन्। तालको पानी हरियो देखिन्छ। बेताल लहरहरू बैँसले छचल्किएर पिरती गाँस्न आतुर भएजस्ता लाग्छन्। राराको जलले जडीबुटीका जरालाई अमृत प्रदान गरेको भाव लेखकले व्यक्त गरेका छन्। समग्रमा यसको प्राकृतिक रूप स्वर्गको टुक्राजस्तो अनुपम देखिन्छ।

ख) पहिलो दिनको यात्रालाई क्रमशः वर्णन गर्नुहोस्।
-> उत्तर: २०७७ जेठ २३ गते बिहान ३ः३० बजे लेखक उठे। करिब ४ बजे लेखकसहित छ जनाको टोली गुल्मीको तल्ला फाँटबाट जिप चढेर रारातर्फ लाग्यो। रुद्रावती नदी पार गरी नदीकै किनार हुँदै मकुवा, चोरकाटे, उल्लीखोला र खैरेनी फाँट पार गरियो। रुद्रवेणी र रिडी हुँदै अर्गली, जोर्ते, लगुवा र हार्थोक पुगियो। बिहान ७ः३० बजे पाल्पाको तानसेनमा पुगेर पकौडा, चुकाउनी र चिया खाइयो। बिहान ९ बजे बुटवलबाट फेरि यात्रा अघि बढाइयो। साँझ ४ बजे कोहलपुर पुगियो। त्यहाँबाट ७५ किलोमिटर यात्रा गरेपछि राति ९ बजे सुर्खेत पुगियो र बसपार्ककै होटलमा बास बसियो।

ग) रारा पुगेपछि लेखक किन उत्साहित भए?
-> उत्तर: राराको बाटोमा लेखकले कर्णाली नदीको किनार, अर्धकच्ची बाटो, फाँट, नागवेली घुम्ती, पूर्व–पश्चिम राजमार्ग, कर्णाली राजमार्ग, सुन्दर उपत्यका, सिँजा उपत्यका, रमणीय बस्ती र खेतजस्ता विभिन्न दृश्यहरू देखे। अन्ततः सदाबहार वनस्पतिले भरिएका पहाडहरूको बीचमा रारा ताल देखापर्दा उनको मन निकै प्रफुल्लित भयो। गाढा हरियो पानी र त्यसमा उठिरहेका बेताल लहरहरूको मादक दृश्यले उनको दिल चोरेको अनुभूति गरायो। त्यसैले रारा पुग्दा उनी अत्यन्त खुसी भए।

घ) लेखकको रारा भ्रमणसम्बन्धी अनुभूति कस्तो थियो?
-> उत्तर: रारा लेखकको सपनामा रहेको गन्तव्य थियो। त्यसैले त्यहाँ पुगेपछि उनले स्थानको प्राकृतिक सुन्दरताबाट गहिरो आत्मिक आनन्द प्राप्त गरे। तालका लहरहरू बैँसले छचल्किएका हुन् कि पिरती गाँस्न आतुर भएका हुन् भन्ने छुट्याउनसमेत उनलाई कठिन भयो। यात्राका क्रममा कर्णाली नदी, अर्धकच्ची बाटो, फाँट, नागवेली घुम्ती, राजमार्ग, सिँजा उपत्यका, रमणीय बस्ती तथा खेतका दृश्यहरूले उनलाई आनन्द दिए। राराको प्राकृतिक वातावरणले नेपाली हुनुको गौरवबोध गरायो। लहरहरू पर्यटकसँग जिस्कन तथा पिरती गाँस्न आएका जस्ता लाग्नु शृङ्गारिक अनुभूति हो। घाम, जुन, बादल, पहाड र हिमाल राराका लहरमा हाम्फालेर पौडी खेलेजस्तो देखिनु प्रकृतिको सजीव तथा मानवीकृत चित्रण हो।

उत्तर :
मानिसका भावना, व्यवहार वा क्रियाकलापलाई प्राकृतिक तथा निर्जीव वस्तुमा आरोपित गरी प्रस्तुत गर्नु मानवीकरण हो। ‘रारा भ्रमण’ मा लेखकले प्रकृतिलाई मानवीय व्यवहार प्रदान गरेर वर्णनलाई रोचक बनाएका छन्।

• रुद्रावती नदीको काख
• रारा राष्ट्रिय निकुञ्जसँग जम्काभेट हुनु
• सिँजा दङ्ग पर्नु
• आगोको तातो र राराको चिसोबीच द्वन्द्व चल्नु
• राराको आँगनीमा पुग्नु
• राराका छालहरू बैँसले छचल्किएर पिरती गाँस्न आउनु
• राराले पर्यटकको दिल चोर्नु
• राराले मन पखाल्नु
• रारा तालले पर्यटकसँग जिस्कनु
• दिउँसो घाम र राति जुनले पालो गरेर रारामा पौडी खेल्नु
• वरिपरिका पहाड तथा जङ्गलले रारालाई पहरा दिनु

उत्तर :

२०७७ जेठ २३ गते : बिहान ३ः३० बजे उठेर लेखकसहित छ जनाको टोली रारातर्फ प्रस्थानको तयारीमा लाग्यो। बिहान करिब ४ बजे गुल्मीको तल्ला फाँटबाट जिपमा यात्रा सुरु भयो। रुद्रावती नदी पार गरी रिडी हुँदै पाल्पाको जोरधारा पुगियो। त्यहाँ पकौडा, चुकाउनी र चिया खाइयो। त्यसपछि बुटवल हुँदै कोहलपुर पुगियो। राति ९ बजे सुर्खेत पुगेर बसपार्कको होटलमा बास बसियो।

२०७७ जेठ २४ गते : बिहान ५ बजे सुर्खेतबाट रारातर्फ यात्रा सुरु गरियो। हिमाली चिसो हावाको अनुभव गर्दै कर्णाली नदीको किनार पछ्याउँदै जितेगाढ पुगियो। कालिकोट सदरमुकाम हुँदै सिँजा उपत्यकामा पुगेर त्यहाँको दृश्य अवलोकन गरियो र खाना खाइयो। रारा राष्ट्रिय निकुञ्जको चेकपोस्ट पार गरी सल्लेरीको जङ्गल हुँदै रारानजिक पुगियो। गाडी रोकेर झोला बोकी रिसोर्टतर्फ हिँडियो।

२०७७ जेठ २५ गते : बिहान ५ बजे उठेर रारा तालको प्राकृतिक सौन्दर्य हेर्न थालियो। करिब ५ किलोमिटर क्षेत्र पैदल हिँड्दै ताल तथा वरपरका दृश्यहरूको अवलोकन गरियो। १०.८ वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा फैलिएको राराको सौन्दर्य नियालेपछि छ जनाको टोली आफ्नो वासस्थानतर्फ फर्कियो।

उत्तर :
रेसुङ्गा ऋष्यशृङ्ग ऋषिको तपोभूमिका रूपमा प्रसिद्ध धार्मिक तीर्थस्थल हो। ऋषिले पुत्रेष्ठी यज्ञ गराएपछि दशरथलाई पुत्रलाभ भएको मानिन्छ। ऋषिको दर्शन गर्न जाने क्रममा रामले बाण हानेर त्यहाँ पानी निकालेको जनविश्वास रहेको छ। योगी नरहरिनाथले एक महिना कोटीहोम गरेपछि रेसुङ्गाको धार्मिक तथा पर्यटकीय महत्त्व अझ फैलिएको हो।